
de Volkskrant
5 juni 2018 dinsdag
Section: V Opening; Blz. 2
 TOMAS VAN DIJK
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: Buschauffeurs die vasten zijn een gevaar op de weg.
Van wie komt die claim?
De Deense minister van Integratie, Inger Støjberg, schreef onlangs in een column in het Deense blad BT 'dat moslims beter vakantie kunnen nemen tijdens de ramadan'. 'Stel je maar eens voor dat een buschauffeur een voertuig bestuurt terwijl hij al tien uur niet meer gegeten of gedronken heeft: dat is gevaarlijk voor ons allemaal.'
Klopt het?
De invloed van de ramadan op de rijvaardigheid is nooit goed onderzocht, laat staan de impact op buschauffeurs. En ongevallenstatistieken geven weinig houvast, want de conclusies lopen wijd uiteen. 

Ongelukken in de Verenigde Arabische Emiraten zijn niet vaak toe te schrijven aan slaaptekort, behalve tijdens de ramadan, een periode waarin mensen laat eten, later naar bed gaan en vroeg opstaan. Dat concludeerden onderzoekers van de UAE University nadat ze in 2006 en 2007 aan meer dan vierhonderd bestuurders na een ongeluk hadden gevraagd of slaaptekort hierbij een rol had gespeeld. Uit de interviews bleek dat dit tijdens de ramadan bij 42 procent van deze chauffeurs het geval was. Buiten die periode was het aandeel 5 procent. Duidelijke aanwijzing, aldus de wetenschappers, dat de ramadan leidt tot minder alerte bestuurders. 

De bevindingen staan in schril contrast met die uit een studie uit 2004 in Jordanië. Daaruit bleek juist dat het aantal ongevallen afnam tijdens de ramadan. Een andere studie wijst erop dat het totale aantal auto-ongelukken in Turkije tijdens de vastenmaand in 2011 hoger lag dan in een gemiddelde andere maand; ruim 28 duizend versus bijna 26 duizend. 

Dat laatste wijt psycholoog en verkeersexpert Timo Juhani Lajunen van de Noorse Universiteit voor Wetenschap en Technologie in Trondheim aan de grotere verkeersdrukte. 'De drukte neemt vlak voor zonsondergang sterk toe, doordat mensen op tijd bij familie aan tafel willen voor het avondmaal', aldus de Noor, die onderzoek deed naar verkeer in Ankara. 

Patrick Schrauwen, suikerspiegelexpert aan de Universiteit van Maastricht, acht het onwaarschijnlijk dat mensen minder alert zouden zijn door een suikertekort in hun bloed. 'Je kunt makkelijk een dag teren op de suikerreserve in je lever. Je lichaam went bovendien aan het nieuwe dieet. En wat uitdroging aangaat: ik verwacht dat dit zich vooral voordoet bij sporters die veel zweten, niet zozeer bij buschauffeurs.' 

Marzouk Aulad Abdellah, imam en theoloog aan de Vrije Universiteit Amsterdam, wijst erop dat moslims die verzwakt raken door het vasten daarmee mogen stoppen. 'Daarvoor biedt de islam ruimte.' 

En wat zegt de busbranche zelf? 'Wij rijden al tientallen jaren met een grote diversiteit aan chauffeurs', aldus een woordvoerder van vervoersbedrijf Transdev, waar Connexxion onder valt. 'We hebben nooit gemerkt dat tijdens de ramadan op een andere manier wordt gereden.'
Eindoordeel
Er zijn geen aanwijzingen dat vastende buschauffeurs een gevaar op de weg vormen.



